مصطفى النوراني الاردبيلي

60

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

گوشت از مجربات است و به قولى قسم سفيد آن جالى بصر و مزيل بياض چشم است . « 1 » شيخ مىفرمايد : زبد البحر - كف دريا بر پنج نوع است : 1 - ابرى شكل و تند بوى 2 - ابرى شكل و سبك و دراز و نرم و بوى جل وزغ را مىدهد 3 - گلرنگ 4 - بنفشى رنگ كه اين دو نوع سبك و كم مايه و به پشم چركين شباهت دارند 5 - به هيئت قارچ است و رويه‌اش صاف و طرف اندرونى زبر و هيچ بويى ندارد . گرم و خشك است . خواص درمانى : پليدىها را پاك مىكند ، زداينده و سوزنده است . كف درياى گلرنگ از ساير انواع آن لطيف‌تر است . سوخته كف دريا و بويژه سوخته گلرنگ آن داروى داء الثعلب است ، كف درياى صاف ورمهاى ميخى را علاج كند و گلرنگش دواى خنازير است . كف دريا عموما و بويژه دو نوع ابرى آن در علاج گرى چركين و انواع قوباء مفيدند . گلرنگش براى طحال و استسقا سودمند است . كف گلرنگ علاج دشوارى بول و درد گرده است و سنگ مثانه را بيرون مىآورد . « 2 » * كلمبو [ مشخصات ] كلمبو گياهى علفى ، پايا ، بالا رونده ، دو پايه و داراى ريشه‌هاى ضخيم با انشعابات دوكى شكل است . گلهاى نر آن بدون پايه و بر روى دمگل‌هاى ساده با شاخه‌هاى درازتر از برگ و محتوى هسته‌اى كليوى شكل است . قسمت مورد استفاده اين گياه ، ريشه آن است كه به‌صورت قطعات خشك شده و استوانه‌اى شكل ، به قطر 3 تا 7 سانتىمتر در معرض استفاده قرار مىگيرد . در برش عرضى ريشه كلمبو ، قسمت‌هاى مختلفى از خارج به داخل ديده مىشود . كلمبو داراى اثر مقوى ، مقوى معده ، تسهيل كننده عمل هضم و اشتهاآور در سوء هضم

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 88 ؛ فرهنگ داروها ، ص 184 ؛ صيدنه ، ج 2 ، ص 870 ؛ ابن البيطار ، ج 2 ، ص 154 ؛ قرابادين كبير ، ص 227 . ( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 137 ؛ الابنيه ، ص 176 .